مهر
۳
۱۳۹۲

احترام به شخصیت کودکان

احترام به شخصیت کودکان
پيامبر اکرم مي فرمايند: هنگامي که به کودکان خود وعده اي داده ايد به آن وفا کنيد زيرا آنها شما را روزي رسان خويش تصور ميکنند.

شخصيت کودکان

احترام به شخصیت کودکانشخصيت از ديدگاه علم روان شناسي به اين شکل تعريف شده است؛ شخصيت عبارت است از کل خصوصيات انسان، پس همه ی افراد در هر سن و موقعيتي داراي شخصيت اند. رشد شخصيت در کودکان از دو سالگي به بعد آغاز مي شود.
انسان چه خردسال يا بزرگسال باشد به خود و شخصيت خويش علاقه مند است. مي خواهد همواره مورد احترام ديگران قرار گيرد و شخصيت او خواه در محيط خانه ، مدرسه و اجتماع محفوظ باشد.  شخصيت طلبي جزو ذات هر انساني است و همه به آن پايبند هستند.
در شکل‌گيري شخصيت کودک به تاثير عوامل متعددي مانند عوامل ارثي، خانواده ، مکتب و جامعه مي‌توان اشاره کرد. اما در اين ميان به نظر مي‌رسد که خانواده بيشترين نقش را در شکل گيري شخصيت و تامين سلامت رواني کودک ايفا مي‌کند. کودک اولين تجربه‌ها و رفتارهاي خود را در درون خانواده و در ارتباط نزديک با پدر و مادر مي‌آموزد که همين تجربه‌ها و يادگيري‌هاي اوليه پايه واساس شخصيت کودک را به وجود مي‌آورند.

احترام به کودک

احترام گذاشتن به کودکان يکي از مهمترين مباحثي است که همواره مورد توجه روانشناسان و کارشناسان تعليم و تربيه بوده است. بعضي از والدين ممکن است کودک خود را دوست داشته باشند ولي به او احترام نگذارند. نکته مهمي که والدين بايد به آن دقت کنند اين است که دوست داشتن کودک کافي نيست، بلکه لازم است شما براي او احترام قائل شوید. احترام به کودک به اندازه دوست داشتن او اهمیت دارد. اگر به کودک احترام بگذاريد، او به زودي تصوير مثبتي از خود پيدا خواهد نمود. به عبارت ديگر او خود را دوست خواهد داشت.
چنين طرز فکري در مورد خود، اهميت فوق‌العاده‌اي در صحت رواني کودک دارد. احترام مانند دوست داشتن هم از طريق بيان و هم از طريق عمل نشان داده مي شود. شما مي‌توانيد با گوش دادن به حرفهاي کودک، برقراري تماس چشمي، توجه به گفته‌هاي کودک بدون آنکه براي اتمام سخنانش بي‌صبري نشان دهيد، کمک کردن به کودک در يافتن کلمات مناسب براي توضيح دادن و به زبان آوردن هيجاناتش و قطع نکردن حرفهاي او؛ هم‌چنين پرسيدن سوالاتي مانند “منظورت از اين چيزي که گفتي….چيست؟”يا “راجع به اين مسئله ….. چه فکر مي‌کني؟” به اين ‌وسيله احترامي را که او به آن نياز دارد برآورده می سازيد.
کودک نيز مانند ديگران دوست دارد در خانه و محيط هاي ديگر، خود را عضوي فعال و موثر احساس کند. از اين رو بايد بخصوص در محيط خانه براي او هم حسابي باز شود، به او نقشي داده و مسئوليتي به عهده اش واگذار شود تا از اين طريق احساس شخصيت کند و خود را بي اثر نبيند. از اين رو لازم است والدين محترم، در محيط خانه بعضي از کارهاي ساده را به کودکان واگذار کنند و از آنان مسئوليت بخواهند. اين عمل نقش موثري در احساس شخصيت کودکان دارد، آنها را متعهد و مسئول بار خواهد آورد و در امور زندگي ورزيده مي سازد و به ترتيب در مسئوليت هاي بالاتر نقش بهتري ايفا مي کند و تجربيات خود را به کار مي اندازد. همچنين شما مي توانيد با تشويق کودکنتان به کاري که انجام مي دهد حتي اگر ناتمام و ناقص باشد، احترام خود را نسب او نشان دهيد. در اين ‌صورت او فرصت مي‌يابد تا عقايد خود را بدون ترس از تمسخر و استهزا نمودن بيان کند.

رعايت ادب

برخورد مودبانه با فرزندان، اگر چه کم سن باشند نقش مهمي در رشد شخصيت و احترام فرزندان دارد. متاسفانه بسياري از پدران و مادران از اين نکته غافل هستند و به خصوص در کلام، ادب را نسبت به فرزندان خود رعایت نمي
کنند.

والدين محترمي که خواهان عزت و سربلندي فرزندان خود هستند سفارش مي کنيم با کودک خود همانند يک شخص محترم و يک دوست واقعي برخورد کنند. با او با کمال ادب و احترام سخن بگوييد. وقتي مي خواهيد خطا و اشتباهي را تذکر بدهيد، بکوشيد با نرمي بيان کنيد؛ چرا که در اين صورت حرف شما تاثير بيشتري خواهد داشت. در حضور ديگران هرگز کودک خود را مورد توبيخ قرار ندهيد و به اين وسيله او را گرفتار عذاب روحي نسازيد. از به کار بردن حرف هاي زشت خودداري کنيد، چرا که اين روش نه تنها شخصيت و احترام خود شما را نابود مي کند بلکه علاوه بر آن، کودک را نيز انساني پست و لاابالي بار می آورد. بنابراين بايد بپذيريم کودکان هم به نوبه خود مقام، احترام و شخصيت دارند و بزرگ ترها بخصوص والدين بايد اين شخصيت را محترم بشمارند. و در حضور دوست و همکلاسي آبروي او را نبرند و به او توهين و جسارت نکنند.
در بسياري از روايات اسلامي آمده است: هر گاه که بتوانيد بايد شخصيت کودکان را رشد و تعالي بخشيد. بزرگسالان بايد در رفتارشان با کودکان دقيق باشند و بکوشند شخصيت فرزندان را رعايت کنند و نبايد به عناوين گوناگون آنان را کوبيد يا پرده دري کنند و با نگهداشتن حيثيت و مدارا کردن در پرورش و تربيت آنان گام هاي موثري بردارند.

پيامها و نتايج

* احترام به کودک يکي از عوامل مهم در رشد  شخصيت کودک است، که او را فردي باشخصيت، مسؤوليت پذير، داراي اعتماد به نفس قوي و خلاّق مي گرداند، تصور مثبتي از خويشتن پيدا مي کند، روح شرافت و بزرگواري را در کودک پرورش مي دهد.
* يکي از علل اساسي اختلالات رفتاري کودکان، فقدان محبت و احترام کافي از ناحيه والدين مي باشد.
* پيامبر اکرم(ص) عملاً احترام زيادي براي کودکان و نوجوانان قايل بودند، رفتارها، عملکرد و شيوه هاي برخورد ايشان با کودکان و نوجوانان بهترين الگوي رفتاري براي خانواده ها مي باشد. اگر امت اسلامي به شيوه ايشان در برخورد با کودکان و نوجوانان عمل نمايند، از بسياري اختلالات و مشکلات روحي و رواني کودکان و نوجوانان پيشگيري خواهد شد.
* شيوه هاي عملي تکريم کودکان و نوجوانان مانند سلام کردن، همبازي شدن، جاي بازي کردن و … راهنماي خوبي براي همه والدين است.

درباره نویسنده:

فرستادن دیدگاه